STP คืออะไร

STP Marketing คือกระบวนการทางการตลาดพื้นฐาน 3 ขั้น ที่จะช่วยให้ธุรกิจสามารถรวบรวมข้อมูลและเข้าถึงกลุ่มลูกค้าเป้าหมายได้อย่างแม่นยำและมีประสิทธิภาพ โดย STP ย่อมาจาก Segmentation (การแบ่งส่วนตลาด), Targeting (การเลือกกลุ่มเป้าหมาย) และ Positioning (การวางตำแหน่งทางการตลาด) ซึ่งเป็นกระบวนการที่เชื่อมโยงกันเป็นขั้นตอนในการวางแผนกลยุทธ์การตลาดที่มีประสิทธิผล

แนวคิด STP Marketing ช่วยให้นักการตลาดสามารถมุ่งเน้นไปที่กลุ่มลูกค้าที่เหมาะสมที่สุด แทนที่จะพยายามขายสินค้าหรือบริการให้กับทุกคนในตลาด การใช้กลยุทธ์ STP ช่วยลดต้นทุนทางการตลาด เพิ่มอัตราการตอบสนอง และสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันในตลาดที่มีการแข่งขันสูง

STP Marketing มีอะไรบ้าง

กลยุทธ์ STP Marketing ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบหลักที่ทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ โดยแต่ละขั้นตอนมีความสำคัญและสร้างรากฐานให้กับขั้นตอนถัดไป มาดูกันว่ามีองค์ประกอบว่าอะไรบ้าง

S – Segmentation การแบ่งส่วนตลาด

การแบ่งส่วนตลาด หรือ การรวบรวมข้อมูลของประชากรทั้งหมด เป็นขั้นตอนแรกของ STP Marketing ที่ธุรกิจจะทำการแบ่งตลาดขนาดใหญ่ออกเป็นกลุ่มย่อยๆ ที่มีลักษณะคล้ายคลึงกัน

โดยมีจุดประสงค์เพื่อแบ่งผู้บริโภคออกเป็นกลุ่มย่อยที่มีลักษณะเฉพาะที่คล้ายคลึงกัน เพื่อให้สามารถกำหนดเป้าหมายและวางแผนการตลาดได้อย่างมีประสิทธิภาพ เนื่องจากสินค้าหนึ่งตัว ไม่สามารถตอบสนองผู้บริโภคได้ทั้งหมด และบางคนอาจเป็นกลุ่มเป้าหมาย ในขณะที่บางคนก็อาจจะไม่ใช่

การแบ่งกลุ่มนี้สามารถแบ่งออกเป็นส่วนย่อย ๆ ได้ตามลักษณะที่คล้ายคลึงกัน เช่น

• การแบ่งกลุ่มตามลักษณะประชากรศาสตร์ (Demographic Segmentation) เช่น อายุ เพศ รายได้ อาชีพ การศึกษา สถานภาพสมรส ซึ่งเป็นวิธีที่ใช้กันมากที่สุดเพราะข้อมูลหาได้ง่ายและวัดผลได้ชัดเจน
• การแบ่งกลุ่มตามลักษณะจิตวิทยา (Psychographic Segmentation) เช่น ไลฟ์สไตล์ บุคลิกภาพ ค่านิยม ความสนใจ ทัศนคติ ซึ่งช่วยให้เข้าใจแรงจูงใจในการซื้อได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น
• การแบ่งกลุ่มตามลักษณะภูมิศาสตร์ (Geographic Segmentation) หรือพื้นที่ของประชากร เช่น ประเทศ ภูมิภาค จังหวัด เขตเมือง ชานเมือง หรือชนบท ซึ่งความแตกต่างทางภูมิศาสตร์มักส่งผลต่อความต้องการและพฤติกรรมการซื้อ
• การแบ่งกลุ่มตามพฤติกรรม (Behavioral Segmentation) เช่น ความถี่ในการซื้อ ความภักดีต่อแบรนด์ รูปแบบ โอกาสในการซื้อ ประโยชน์ที่แสวงหา หรือพฤติกรรมการใช้งานผลิตภัณฑ์

T – Targeting การเลือกกลุ่มเป้าหมาย

หลังจากทำการแบ่งส่วนตลาดเสร็จแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือ การเลือกตลาดกลุ่มย่อยมาเป็นกลุ่มเป้าหมาย ธุรกิจต้องสำรวจและประเมิน เพื่อตัดสินใจว่าจะมุ่งเน้นไปที่กลุ่มใดเป็นพิเศษ หรือหลายกลุ่มในตลาดที่แบ่งไว้ โดยขึ้นอยู่กับปัจจัยที่ต้องพิจารณา สามารถแบ่งออกเป็น 3 ข้อ ได้แก่

1. การประเมินความน่าสนใจของตลาด 

ธุรกิจต้องพิจารณาขนาดของตลาด อัตราการเติบโต ความเข้มข้นของการแข่งขัน ความต้องการของลูกค้า และผลกำไรที่คาดว่าจะได้รับ กลุ่มตลาดที่มีขนาดใหญ่เกินไปอาจมีการแข่งขันสูง ในขณะที่กลุ่มเล็กเกินไปอาจไม่คุ้มค่ากับการลงทุน

2. การประเมินความสามารถขององค์กร

โดยพิจารณาทรัพยากร ความเชี่ยวชาญ จุดแข็งและจุดอ่อนขององค์กร เพื่อให้แน่ใจว่าจะสามารถตอบสนองความต้องการของกลุ่มเป้าหมายได้อย่างมีประสิทธิภาพ

3. การเลือกใช้กลยุทธ์กับกลุ่มเป้าหมาย มีหลายรูปแบบ เช่น

• Undifferentiated Marketing – เลือกทำตลาดกับทุกกลุ่มด้วยกลยุทธ์เดียวกัน
• Differentiated Marketing – เลือกหลายกลุ่มและใช้กลยุทธ์ที่แตกต่างกันสำหรับแต่ละกลุ่ม
• Concentrated Marketing – มุ่งเน้นที่กลุ่มเดียวเพื่อครองส่วนแบ่งตลาดในกลุ่มนั้น
• Micromarketing – ปรับแต่งกลยุทธ์ให้เหมาะกับแต่ละบุคคลหรือพื้นที่เฉพาะ

P – Positioning การวางตำแหน่ง

การวางตำแหน่งทางการตลาด เป็นขั้นตอนสุดท้ายของการทำ STP Marketing ธุรกิจต้องประเมินและจัดวางตำแหน่งธุรกิจในภาพรวมของตลาดว่ามีจุดแข็งและจุดอ่อนอย่างไร รวมถึงจัดวางภาพลักษณ์และคุณค่าที่โดดเด่นของผลิตภัณฑ์หรือบริการในใจของกลุ่มเป้าหมาย เพื่อให้เกิดความแตกต่างจากคู่แข่งอย่างชัดเจน

โดยคำนึงถึงองค์ประกอบของการวางตำแหน่งด้วย ไม่ว่าจะเป็น คุณสมบัติของผลิตภัณฑ์ ประโยชน์ที่ลูกค้าจะได้รับ กลุ่มผู้ใช้ โอกาสในการใช้งาน ความสัมพันธ์กับคู่แข่ง หรือหมวดหมู่สินค้า

เมื่อลูกค้าเข้ามาเลือกซื้อสินค้าหรือบริการของแบรนด์ จะคิดถึงหรือคาดหวังสิ่งใดบ้าง ซึ่งหากแบรนด์วางตำแหน่งได้ถูกต้องและเหมาะสม ก็จะสามารถเติมเต็มช่องว่างที่มีอยู่ในตลาด ตลอดจนสร้างความแตกต่างและโดดเด่นเหนือคู่แข่งได้ เนื่องจาก Brand Positioning นั้นมีอิทธิพลต่อการรับรู้ (Awareness) ของผู้บริโภคเป็นอย่างมาก

การวางตำแหน่งทางการตลาด จึงเป็นการประเมินว่าต้องทำอย่างไรให้แบรนด์สามารถดึงดูดคนให้ได้มากที่สุด และมีเอกลักษณ์โดดเด่นออกมาจากคู่แข่ง การหาจุดยืนให้กับแบรนด์ให้เหมาะสมกับ Segmentation และ Targeting ที่มี เพื่อสร้างจุดขายให้กับสินค้าและบริการ ให้มีความโดดเด่นในการแข่งขัน

กลยุทธ์การวางตำแหน่งที่นิยมใช้ ได้แก่

• Attribute Positioning เน้นคุณสมบัติเด่นของผลิตภัณฑ์
• Benefit Positioning เน้นประโยชน์หรือคุณค่าที่ลูกค้าได้รับ
• Use/Application Positioning เน้นการใช้งานเฉพาะ
• User Positioning เน้นกลุ่มผู้ใช้งาน
• Competitor Positioning วางตำแหน่งเทียบกับคู่แข่ง
• Quality/Price Positioning เน้นความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพและราคา

ดังนั้นการวาง Positioning Statement จะช่วยให้แบรนด์สามารถกำหนดทิศทางและแผนการทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ Positioning Statement ที่ดีควรชัดเจน เรียบง่าย เป็นเอกลักษณ์ มีความน่าเชื่อถือ สื่อสารคุณค่าที่สำคัญ และสามารถสื่อสารออกไปได้ทุกจุดสัมผัสกับลูกค้า ตั้งแต่โฆษณา บรรจุภัณฑ์ ไปจนถึงการบริการ

การวางตำแหน่งที่ประสบความสำเร็จจะทำให้ลูกค้านึกถึงแบรนด์หรือผลิตภัณฑ์ของคุณเป็นอันดับแรกเมื่อมีความต้องการในหมวดหมู่นั้น และยังช่วยสร้างความภักดีต่อแบรนด์ในระยะยาว

ข้อดีของ STP Marketing มีอะไรบ้าง?

1. เพิ่มประสิทธิภาพในการใช้งบประมาณการตลาด

การใช้กลยุทธ์ STP ช่วยให้ธุรกิจสามารถจัดสรรงบประมาณไปยังกลุ่มเป้าหมายที่มีโอกาสซื้อสูงสุด แทนที่จะกระจายงบประมาณไปทั่วทั้งตลาดโดยไม่มีทิศทาง ส่งผลให้ได้ผลตอบแทนจากการลงทุน (ROI) ที่ดีขึ้น และลดการสูญเสียงบประมาณกับกลุ่มที่ไม่ใช่ลูกค้าเป้าหมาย

2. เข้าใจความต้องการของลูกค้าได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น

STP Marketing ช่วยให้ธุรกิจสามารถศึกษาและเข้าใจพฤติกรรม ความต้องการ ปัญหา และแรงจูงใจของกลุ่มเป้าหมายได้อย่างละเอียด ทำให้สามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการที่ตอบโจทย์ลูกค้าได้ตรงจุด รวมถึงสื่อสารด้วยข้อความที่โดนใจและเกี่ยวข้องกับกลุ่มเป้าหมาย

3. สร้างความได้เปรียบทางการแข่งขัน

การวางตำแหน่งทางการตลาดที่ชัดเจนช่วยให้แบรนด์มีความโดดเด่นและแตกต่างจากคู่แข่ง เมื่อลูกค้าเห็นคุณค่าที่ไม่ซ้ำใครและตรงกับความต้องการของพวกเขา จะทำให้เลือกแบรนด์ของคุณมากกว่าคู่แข่ง นอกจากนี้ยังช่วยให้ธุรกิจหลีกเลี่ยงการแข่งขันด้านราคาโดยตรง

4. เพิ่มอัตราการเปลี่ยนแปลงและยอดขาย

เมื่อธุรกิจรู้ว่าใครคือกลุ่มเป้าหมาย พวกเขาต้องการอะไร และจะสื่อสารอย่างไร แคมเปญการตลาดจะมีความเกี่ยวข้องและน่าสนใจมากขึ้น ส่งผลให้อัตราการตอบสนอง (Response Rate) อัตราการคลิก (CTR) และอัตราการเปลี่ยนแปลง (Conversion Rate) สูงขึ้น ซึ่งนำไปสู่ยอดขายที่เพิ่มมากขึ้น

5. สร้างความสัมพันธ์ระยะยาวกับลูกค้า

การที่ธุรกิจเข้าใจและตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้ดี จะสร้างความพึงพอใจและความไว้วางใจ ส่งผลให้ลูกค้ากลับมาซื้อซ้ำ กลายเป็นลูกค้าประจำ และแนะนำต่อให้คนอื่น ซึ่งช่วยลด Customer Acquisition Cost และเพิ่ม Customer Lifetime Value

6. ช่วยในการพัฒนาผลิตภัณฑ์และนวัตกรรม

ข้อมูลที่ได้จากการทำ STP Marketing สามารถนำไปใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ ปรับปรุงผลิตภัณฑ์เดิม หรือสร้างนวัตกรรมที่ตอบโจทย์กลุ่มเป้าหมายได้ดียิ่งขึ้น ทำให้ธุรกิจสามารถนำเสนอสิ่งที่ตลาดต้องการอย่างแท้จริง

7. วัดผลและปรับปรุงได้ง่ายขึ้น

เมื่อมีกลุ่มเป้าหมายที่ชัดเจน การวัดผลความสำเร็จของแคมเปญการตลาดทำได้ง่ายและแม่นยำขึ้น ธุรกิจสามารถติดตามว่ากลยุทธ์ใดได้ผล ควรปรับปรุงส่วนไหน และจัดสรรทรัพยากรอย่างไรให้มีประสิทธิภาพสูงสุด

สรุปเกี่ยวกับ STP Marketing

STP Marketing เป็นกรอบแนวคิดที่มีความสำคัญต่อการวางแผนกลยุทธ์ทางการตลาดสำหรับธุรกิจทุกขนาด กระบวนการที่เริ่มจากการแบ่งส่วนตลาด ตามด้วยการเลือกกลุ่มเป้าหมาย และจบด้วยการวางตำแหน่งทางการตลาดนั้น ช่วยให้ธุรกิจสามารถใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพและสร้างความได้เปรียบในการแข่งขัน

การนำกลยุทธ์ STP ไปใช้อย่างถูกต้องจะช่วยให้ธุรกิจเข้าใจลูกค้าลึกซึ้งยิ่งขึ้น สามารถสร้างข้อเสนอคุณค่าที่ตรงใจกลุ่มเป้าหมาย และสื่อสารได้อย่างมีประสิทธิภาพ ส่งผลให้เกิดการตอบสนองที่ดีขึ้น เพิ่มยอดขาย และสร้างความสัมพันธ์ระยะยาวกับลูกค้า

อย่างไรก็ตาม การทำ STP ไม่ใช่กระบวนการที่ทำเพียงครั้งเดียวแล้วเสร็จ ธุรกิจควรทบทวนและปรับปรุงกลยุทธ์อย่างสม่ำเสมอ เพราะพฤติกรรมผู้บริโภค สภาวะตลาด และการแข่งขันมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา การติดตามและวิเคราะห์ผลลัพธ์จากการดำเนินการจะช่วยให้ธุรกิจสามารถปรับกลยุทธ์ให้เหมาะสมและตอบสนองความต้องการของตลาดได้อย่างทันท่วงที

สำหรับธุรกิจที่ต้องการปรึกษาการวางแผนธุรกิจและการตลาด การวางตำแหน่งแบรนด์ และการทำ STP อย่างเป็นระบบ EASTPARK มีบริการให้คำปรึกษาและแนะนำธุรกิจ ออกแบบครบวงจร พร้อมโครงการบ่มเพาะ SME ที่จะเป็นอีกหนึ่งตัวช่วยสำหรับผู้ประกอบการในการพัฒนาศักยภาพของธุรกิจได้

📍สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่

🟩 Line OA : @eastparkbuu